{"id":1604,"date":"2022-10-27T17:31:48","date_gmt":"2022-10-27T14:31:48","guid":{"rendered":"https:\/\/demo.weblogstudyo.com\/yedek\/newspapertest\/?p=1604"},"modified":"2022-11-06T19:08:59","modified_gmt":"2022-11-06T16:08:59","slug":"dev-yosun-tarlalari-kuresel-isinmayi-yavaslatabilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/?p=1604","title":{"rendered":"Dev yosun tarlalar\u0131 k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 yava\u015flatabilir mi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Afrika ve G\u00fcney Amerika aras\u0131nda G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgesi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde dev bir yosun tarlas\u0131n\u0131n y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hayal edin.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Okyanusta do\u011fal bir \u015fekilde s\u00fcz\u00fcl\u00fcrken her y\u0131l atmosferden milyarlarca ton karbonu emerek zarars\u0131z bir \u015fekilde denizin dibine g\u00f6nderiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kula\u011fa fantastik mi geliyor? Belki\u2026 Ama bir \u0130ngiliz i\u015fadam\u0131 bunu 2026\u2019ya kadar hayata ge\u00e7irmeyi planl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bilim insanlar\u0131 k\u00fcresel karbon sal\u0131m\u0131n\u0131 azaltman\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele i\u00e7in yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle atmosferden karbon \u00e7eken y\u00f6ntemlerin geli\u015ftirilmesinin hayati \u00f6neme sahip oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat atmosferden karbon \u00e7ekmek i\u00e7in denenen y\u00f6ntemler bug\u00fcne kadar hep k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 kald\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131 da ayn\u0131 oranda s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu y\u00f6ntemlerin i\u015fe yaramas\u0131 i\u00e7in iddial\u0131, b\u00fcy\u00fck ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in cazip olmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ngiliz i\u015fadam\u0131 John Auckland\u2019\u0131n Seafields projesi sadece atmosferdeki karbonu okyanus taban\u0131na g\u00f6ndermeyi hedeflemiyor, ayn\u0131 zamanda bu faaliyetle elde edece\u011fi karbon kredisini di\u011fer \u015firketlere satarak para kazanmay\u0131 da ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">55 bin kilometrekarelik bir alana yay\u0131lmas\u0131 planlanan bu dev yosun tarlas\u0131, ba\u015far\u0131l\u0131 olursa her y\u0131l atmosferden bir milyar ton karbon \u00e7ekecek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda atmosfere 50 milyar ton karbon sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yani bu proje sal\u0131nan karbonun y\u00fczde 2\u2019sini tek ba\u015f\u0131na atmosferden geri alabilecek.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/bfbb\/live\/0c98be30-4dcb-11ed-ac87-630245663c6a.jpg\" alt=\"Sargassum tipi yosunun okyanusta ne kadar dayanaca\u011f\u0131 \u00fczerine deneyler yap\u0131l\u0131yor\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Foto\u011fraf alt\u0131 yaz\u0131s\u0131,Sargassum tipi yosunun okyanusta ne kadar dayanaca\u011f\u0131 \u00fczerine deneyler yap\u0131l\u0131yor<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deniz biyolo\u011fu Victor Smetacek\u2019in fikirlerinden ilham alan bu proje \u015fimdi Karayipler\u2019de ve Meksika\u2019da test ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Seafields\u2019\u0131n Bilimsel Kurucu s\u0131fat\u0131n\u0131 verdi\u011fi Prof. Smetacek, yosunlar\u0131n denizlerdeki dairesel ak\u0131nt\u0131lar\u0131n ortas\u0131nda b\u00fcy\u00fcme potansiyelinin kendisini \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBu d\u00f6ng\u00fcsel ak\u0131nt\u0131lar her \u015feyi merkezlerinde topluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBug\u00fcne kadar daha \u00e7ok okyanuslardaki dev plastik \u00e7\u00f6p adalar\u0131na yol a\u00e7malar\u0131yla \u00fcnlenmi\u015flerdi.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">John Auckland, bu ak\u0131nt\u0131lar\u0131n ayn\u0131 \u015fekilde yosunlar\u0131 da da\u011f\u0131lmadan bir arada tutabilece\u011fini anlat\u0131yor, bir \u015fekilde tarladan uzakla\u015fan yosunlar\u0131n da beslenemedikleri i\u00e7in \u00f6lece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hakl\u0131 olsa iyi olur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131y\u0131ya vurunca pis bir koku yayan bu yosun t\u00fcr\u00fc y\u0131llard\u0131r Karayipler\u2019deki turizme zarar veriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Seafields ekibi, tarla i\u00e7in gerekli besinleri okyanusun daha alt kesimlerinden ince borularla yukar\u0131 ta\u015f\u0131may\u0131 hedefliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tropik b\u00f6lgelerde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 daha kuvvetli oldu\u011fu i\u00e7in deniz suyu daha \u00e7ok buharla\u015f\u0131yor ve bu y\u00fczden denizin \u00fcst katmanlar\u0131 \u00e7ok tuzlu ve besinsiz oluyor. Bu y\u00fczden buralara \u201cokyanuslar\u0131n \u00e7\u00f6l\u00fc\u201d deniyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Altlar\u0131nda ise besin a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin olan su tabakas\u0131 bulunuyor. Prof. Smetacek\u2019in plan\u0131 enerji kullan\u0131m\u0131 gerektirmeyecek bir devridaim sistemiyle a\u015fa\u011f\u0131daki so\u011fuk ve besleyici suyun yukar\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131, burada \u0131s\u0131nd\u0131ktan sonra da tekrar a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6nderilmesini sa\u011flamak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu devridaim sisteminin ilk deneyleri 2023\u2019te ba\u015flayacak. Plan\u0131n en kritik a\u015famas\u0131 bu oldu\u011fu i\u00e7in o ana kadar gerilim y\u00fcksek olacak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lk olarak 1956\u2019da teorik olarak bahsedilen bu y\u00f6ntem, ilerleyen y\u0131llarda pratikte de hayata ge\u00e7irildi. Fakat bunlar\u0131n hi\u00e7biri Seafields boyutlar\u0131nda de\u011fildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu y\u00f6ntem ba\u015far\u0131l\u0131 olursa sargassum yosunu h\u0131zla \u00e7o\u011falabilir. Prof. Smetacek \u201c\u0130nan\u0131lmaz bir b\u00fcy\u00fcme h\u0131zlar\u0131 var. 10 g\u00fcnde bir k\u00fctleleri ikiye katlan\u0131yor\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Planlara g\u00f6re otomatik balya sistemleri b\u00fcy\u00fcyen yosunlar\u0131 balyalayacak ve okyanus taban\u0131na yollayacak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Orada oksijen miktar\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in bu balyalar \u00e7\u00fcr\u00fcmeyecek ve i\u00e7lerindeki karbon y\u00fczlerce, belki de binler y\u0131l atmosfere geri kar\u0131\u015fmayacak.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/c69c\/live\/228450b0-4dcb-11ed-ac87-630245663c6a.jpg\" alt=\"Y\u00fczen tarlan\u0131n b\u00f6yle g\u00f6z\u00fckece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Foto\u011fraf alt\u0131 yaz\u0131s\u0131,Y\u00fczen tarlan\u0131n b\u00f6yle g\u00f6z\u00fckece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Seafields\u2019\u0131n finans\u00f6rleri bunun sadece atmosfer i\u00e7in de\u011fil, banka hesaplar\u0131 i\u00e7in de k\u00e2rl\u0131 olmas\u0131n\u0131 umuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Planlar\u0131, deniz taban\u0131na g\u00f6nderilen karbon miktar\u0131 kadar, \u015firketlere karbon sal\u0131m hakk\u0131 satmak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Havayollar\u0131 gibi karbon sal\u0131m\u0131n\u0131 azaltmas\u0131 \u00e7ok zor olan \u015firketler, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirebilmek i\u00e7in bu t\u00fcr krediler sat\u0131n al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karbon piyasas\u0131n\u0131 ele\u015ftirenlerse bu motivasyonla hareket eden \u015firketlerin abart\u0131l\u0131 vaatlerle gelip bunlar\u0131 yerine getiremedi\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu da bizi ba\u015flang\u0131\u00e7 noktam\u0131za geri g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor: Seafields\u2019\u0131n laboratuvarda umut vadeden bu plan\u0131 okyanusun ortas\u0131nda da i\u015fler mi?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">East Anglia \u00dcniversitesi\u2019nde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan akademisyen Dr. Nem Vaughan \u201cBen s\u0131k\u0131c\u0131 bir bilim kad\u0131n\u0131y\u0131m. Milyarlarca ton karbonun atmosferden ger\u00e7ekten \u00e7ekilebilece\u011fini s\u00f6ylemeden \u00f6nce daha fazla veri ve daha fazla ara\u015ft\u0131rma g\u00f6rmek isterim\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dr. Vaughan bu y\u00f6ntemin biyolojik sistemler \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkisi olmas\u0131ndan endi\u015fe duyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Seafields G\u00fcney Atlantik\u2019e b\u00fcy\u00fck zarar verebilecek bu yosun k\u00fctlesini g\u00fcvenli bir \u015fekilde ihtiva edebilir mi? Devridaim sistemi f\u0131rt\u0131nalardan sa\u011f \u00e7\u0131kabilir mi?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vaughan \u201cB\u00fcy\u00fck bir f\u0131rt\u0131nan\u0131n ard\u0131ndan k\u0131y\u0131lara tonlarca plastik borunun vurmas\u0131 kimseyi mutlu etmez\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00fcresel \u0131s\u0131nmayla m\u00fccadele etmenin teknolojik a\u00e7\u0131dan daha basit yollar\u0131 da var. \u00d6rne\u011fin daha fazla a\u011fa\u00e7 ekmek, karbonu do\u011fal olarak tutan turbal\u0131klar gibi b\u00f6lgeleri korumak ve Dr. Vaughan\u2019a g\u00f6re hepsinden \u00f6nemlisi de \u201cKarbonu atmosfere salmamak\u201d:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cFosil yak\u0131tlar\u0131 \u00e7\u0131karmay\u0131 b\u0131rak\u0131n. Karbonu atmosfere salmamak, sald\u0131ktan sonra geri yakalay\u0131p yere indirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktan \u00e7ok ama \u00e7ok daha kolay.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">John Auckland da i\u015f planlar\u0131n\u0131n baz\u0131 par\u00e7alar\u0131n\u0131n hen\u00fcz test edilmemi\u015f unsurlar i\u00e7erdi\u011fini kabul etse de bunun denemeye de\u011fer oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cHer g\u00fcn yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n daha riskli \u015feylere para yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u0130klim krizini \u00e7\u00f6zerek b\u00fcy\u00fck k\u00e2rlar elde edebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBunu riskli diyerek bir kenara itemeyiz. Herkes b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrse bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemi \u00fczerine kimse \u00e7al\u0131\u015fmaz.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Afrika ve G\u00fcney Amerika aras\u0131nda G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgesi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde dev bir yosun tarlas\u0131n\u0131n y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hayal edin. Okyanusta do\u011fal bir \u015fekilde s\u00fcz\u00fcl\u00fcrken her y\u0131l atmosferden milyarlarca ton karbonu emerek zarars\u0131z bir \u015fekilde denizin dibine g\u00f6nderiyor. Kula\u011fa fantastik mi geliyor? Belki\u2026 Ama bir \u0130ngiliz i\u015fadam\u0131 bunu 2026\u2019ya kadar hayata ge\u00e7irmeyi planl\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 k\u00fcresel karbon sal\u0131m\u0131n\u0131 azaltman\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1996,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[80,81],"class_list":["post-1604","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-dunya","tag-dunya","tag-iklim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1604"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1604\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1604"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/demo.weblogpro.com.tr\/klasikpro\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}